introimage
ŚWIAT I LUDZIE najchętniej czytane

Nadchodzi zdrowa ┼Ťciema

introimage
ŚWIAT I LUDZIE najchętniej czytane

Kt├│re przedszkole jest najbardziej zielone?

introimage
ŚWIAT I LUDZIE najchętniej czytane

Nie spalaj swojego zdrowia


Warning: Creating default object from empty value in /home/femia/ftp/organicmagazinepl/components/com_k2/models/item.php on line 191
12 Jun
P─Ödzlem i paliwem
Napisane przez Magdalena Sala |
Opublikowane w ŚWIAT I LUDZIE Poprawiane: wtorek, 13 czerwca 2017 13:45
 
rozmiar czcionki zmniejsz czcionk─Ö zwi─Öksz rozmiar czcionki
Oceń ten artykuł
(0 głosów)

Bracia i siostry, nadszedł czas, aby uwolnić Tate!


Jeste┼Ťmy firm─ů, kt├│ra bierze odpowiedzialno┼Ť─ç za nasz─ů planet─Ö. . . zamiast czeka─ç.
Cytat z dokumentu ÔÇ×Zielona misja BPÔÇŁ.


18 lipca 2011. Tate Gallery, najs┼éawniejsza galeria sztuki wsp├│┼éczesnej w Wielkiej Brytanii. Dzie┼ä jak co dzie┼ä. Mi┼éo┼Ťnicy sztuki leniwie przechadzaj─ů si─Ö po Hali Turbin. Nagle cz─Ö┼Ť─ç os├│b z t┼éumu zbiera si─Ö na ┼Ťrodku sali. Odziani w zielone stroje niczym z ch├│ru gospel kl─Ökaj─ů obok m─Ö┼╝czyzny z bia┼é─ů koloratk─ů, kt├│ry rozrzuca r─Öce na boki i wznosi oczy w g├│r─Ö. Ch├│r Earthalujah, ku zaskoczeniu zwiedzaj─ůcych, zaczyna intonowa─ç pie┼Ť┼ä: ÔÇ×Tate Modern bierze pieni─ůdze od BP, a pieni─ůdze te s─ů diab┼éem!ÔÇŁ. Wielebny Billy, ┼Ťwiatowej s┼éawy kaznodzieja, rozpoczyna egzorcyzmy. Wo┼éa: - Przez 20 d┼éugich lat BP w swojej niesko┼äczonej obrzydliwo┼Ťci wi─Özi┼é Tate, u┼╝ywaj─ůc czystego oblicza sztuki do maskowania smrodu swojej prawdziwej natury. Dzisiaj op─Ötanie przez t─Ö ciemn─ů besti─Ö czaj─ůc─ů si─Ö w ┼éonie jednej z naszych najbardziej cenionych instytucji artystycznych dobiega ko┼äca. Kaznodzieja wznosi r─Öce w g├│r─Ö i wo┼éa ÔÇ×Pieni─ůdze BP s─ů diab┼éem!ÔÇŁ, a ch├│r polewa go czarn─ů substancj─ů przypominaj─ůc─ů rop─Ö. T┼éum zwiedzaj─ůcych g─Östnieje wok├│┼é kaznodziei i ch├│ru. Ten na kl─Öczkach zbli┼╝a si─Ö do loga BP na ┼Ťcianie galerii i smaruje go czarn─ů mazi─ů. W otoczeniu klaszcz─ůcego i ┼Ťpiewaj─ůcego ch├│ru wielebny Billy opuszcza galeri─Ö, trzymaj─ůc w r─Öce kartk─Ö z zabrudzonym logo BP. Rozpoczyna si─Ö nowa era w sztuce ÔÇô arty┼Ťci wytaczaj─ů dzia┼éa wobec obecno┼Ťci nieekologicznych firm w ich ┼Ťwiecie.


Czytelniku, uprzedzam cię: ten artykuł jest stronniczy.


Sztuka nie dla sztuki


Sztuka nie istnieje w pr├│┼╝ni. Rodzi si─Ö w konkretnym kontek┼Ťcie politycznym, ekonomicznym i spo┼éecznym. Obowi─ůzkiem galerii jest zorganizowanie miejsca, kt├│re pozwoli odbiorcy zobaczy─ç istot─Ö dzie┼éa, bez anga┼╝owania si─Ö w dodatkowe dyskusje na temat otaczaj─ůcego j─ů rzeczywisto┼Ťci. Chin-tao Wu, autorka ksi─ů┼╝ki ÔÇ×Privatisating CultureÔÇŁ, nie pozostawia jednak z┼éudze┼ä co do wp┼éywu sponsoringu na sztuk─Ö. Argument, ┼╝e mecenat firm nie wp┼éywa na sztuk─Ö, jest naiwny. W 2010 roku Tate Modern zorganizowa┼éa warsztat po┼Ťwi─Öcony sztuce i aktywizmowi. O┼Ťwiadczono uczestnikom, aby ci nie realizowali projekt├│w uderzaj─ůcych w sponsor├│w galerii. Pomimo ┼╝e nie planowano wtedy ┼╝adnych dzia┼éa┼ä skierowanych w Tate czy BP, wieloletniego sponsora, uczestnicy uznali, ┼╝e zakaz galerii jest nieakceptowalny, szczeg├│lnie w kontek┼Ťcie tematu warsztat├│w. Spotkanie zosta┼éo zbojkotowane. Tak narodzi┼éa si─Ö grupa Liberate Tate, kt├│ra m.in. wzi─Ö┼éa udzia┼é w egzorcyzmach.



Liberate Tate da┼éa po raz pierwszy o sobie zna─ç na imprezie galerii ┼Ťwi─Ötuj─ůc─ů m.in. 20-lecie wsp├│┼épracy sponsorskiej z BP. Arty┼Ťci z grupy rozwiesili czarne balony z rysunkami martwych ryb i ptak├│w. Happening uderzaj─ůcy w jubileusz spotka┼é si─Ö z mieszanymi uczuciami ze strony medi├│w oraz ludzi sztuki. Kto┼Ť z┼éama┼é niepisan─ů umow─Ö nieporuszania tematu wsp├│┼épracy ┼Ťrodowiska artystycznego z firmami. Cel zosta┼é osi─ůgni─Öty ÔÇô zacz─Öto m├│wi─ç o obecno┼Ťci BP w sztuce i og├│lnie sponsoringu sztuki. Nicolas Serota, dyrektor brytyjskiej galerii Tate Modern, t┼éumaczy┼é si─Ö: - ┼╗adne pieni─ůdze nie s─ů czyste. Arty┼Ťci z kolektywu oponowali: - Ale niekt├│re s─ů czystsze. Nie wszyscy z kr─Ögu sztuki podzielali jednak zdanie Liberate Tate. - Je┼Ťli mog─ů dosta─ç pieni─ůdze od samego szatana, powinni je przyj─ů─ç. - Jonathan Jones, dziennikarz The Guardian. - Wszyscy codziennie u┼╝ywamy paliwa. - Tiffany Jenkins, dyrektor Arts and Society at the Institute of Ideas. Grayson Perry, artysta: - Nie s─ůdz─Ö, ┼╝eby ludzie po wyj┼Ťciu z wystawy pomy┼Ťleli: Och, super, zaraz kupi─Ö paliwo BP.


Rzeczywi┼Ťcie, na zdrowy rozum, trudno nie przyzna─ç racji krytykom Liberate Tate. Sponsoring jednej wystawy sztuki nie zmieni przecie┼╝ stosunku spo┼éecze┼ästwa do firmy i jej dzia┼éalno┼Ťci. Ale 20-letni mecenat nad galeri─ů, przeplatan─ů reklamami, kt├│re mo┼╝na spotka─ç nawet na polskich stacjach paliw (zdj─Öcie samochodu, z kt├│rego rury wydechowej wydobywaj─ů si─Ö kolorowe kwiaty) po┼é─ůczone z reklam─ů w poczytnym magazynie ekonomicznym, w kt├│rej firma chwali si─Ö zaanga┼╝owaniem w kultur─Ö, w pewnym momencie przys┼éoni to, czym firma si─Ö zajmuje na co dzie┼ä, a co od czasu do czasu ma katastrofalny wp┼éyw na natur─Ö.



Skoro pieni─ůdze s─ů do wzi─Öcia, dlaczego ich nie przyj─ů─ç? W ko┼äcu pochodz─ů z legalnego ┼║r├│d┼éa. W kodeksie etycznego post─Öpowania galerii Tate czytamy, ┼╝e instytucja nie przyjmuje wp┼éat od potencjalnych darczy┼äc├│w, kt├│rych dzia┼éalno┼Ť─ç ┼éamie lub mo┼╝e ┼éama─ç prawo. Teoretycznie mo┼╝e zatem zosta─ç sponsorem firma zwi─ůzana z przemys┼éem zbrojeniowym. Tylko dla firmy handluj─ůcej broni─ů wi─ůzanie si─Ö ze sztuk─ů raczej nie jest op┼éacalne, chyba ┼╝e oferuje ekskluzywn─ů bro┼ä podr─Öczn─ů zaprojektowan─ů przez znanego artyst─Ö.


Jeden z krytyk├│w Liberate Tate pyta: - Dlaczego dopiero po 19 latach i 364 dniach sponsoringu Tate przez BP zacz─Öli┼Ťcie narzeka─ç? To chyba dobrze, ┼╝e pieni─ůdze s─ů przekazywane na sztuk─Ö, a nie na kolejne odwierty? Rzeczywi┼Ťcie, punktem zapalnym by┼é wyciek ropy w Zatoce Meksyka┼äskiej w maju 2010 roku. Czasy si─Ö zmieniaj─ů i w dobie dyskusji nad przyczynami globalnego ocieplenia klimatu pojawi┼é si─Ö greenwashing. Nikt jednak nie przewidzia┼é, ┼╝e szuka przem├│wi ludzkim g┼éosem i z┼éamie tabu.


Brytyjscy arty┼Ťci wkurzyli si─Ö, ┼╝e ich tw├│rczo┼Ťci─ů przemys┼é naftowy chce wybieli─ç swoj─ů szkodliw─ů dzia┼éalno┼Ť─ç dla ┼Ťrodowiska naturalnego. Instytucje kulturalne u┼éatwiaj─ů takim firmom jak BP czy Shell uzyska─ç spo┼éeczne poparcie dla ich dzia┼éalno┼Ťci oraz jej szkodliwych efekt├│w. - czytamy w manife┼Ťcie ÔÇ×Culture beyond OilÔÇŁ, akcie oskar┼╝enia wysuni─Ötym wobec wsp├│┼épracy kultury z przemys┼éem naftowym. Czytamy dalej: - To nie przemys┼é naftowy wspiera sztuk─Ö, to sztuka wspiera ich k┼éamstwa. Na czym im najbardziej zale┼╝y, to wyci─ůgni─Öcie jak najwi─Ökszej ilo┼Ťci ropy naftowej z ziemi. Jest to przeciwie┼ästwo do sztuki.


Warto┼Ťci wp┼éyw├│w od sponsor├│w s─ů ukrywane przez Tate. Liberate Tate szacuje, ┼╝e 12% przychodu od sponsor├│w w 2010 roku pochodzi z BP. Ta kwota pokrywa zaledwie 0,4% wydatk├│w galerii. Czy warto o to nadszarpywa─ç sobie wizerunek?


Sztuka pieni─Ödzy


Platformy wiertnicze s─ů niezwykle kosztownymi inwestycjami ÔÇô nie tylko dla firmy, ale i ┼Ťrodowiska naturalnego. Aby inwestycja mog┼éa si─Ö zwr├│ci─ç, z┼éo┼╝e musi by─ç eksploatowane przez 20-30 lat. Przemys┼é wydobywczy to brudny interes ÔÇô przez tak d┼éugi czas musi co┼Ť si─Ö wydarzy─ç. Nic zatem dziwnego, ┼╝e przemys┼é naftowy jest zmuszony do budowania trwa┼éych, wieloletnich relacji z pa┼ästwem, inwestorami, spo┼éecze┼ästwem i mediami ÔÇô jak zreszt─ů wiele innych firm. Firmy s─ů obecne w mediach, funduj─ů studenckie stypendia, wspieraj─ů sport czy kultur─Ö. Nie jest to filantropia, a zabezpieczenie firmy na wypadek zaistniej─ůcego w przysz┼éo┼Ťci kryzysu. Nicolas Serota, w kontek┼Ťcie wycieku ropy w Zatoce Meksyka┼äskiej oraz wieloletniego sponsoringu galerii przez BP, powiedzia┼é: - Nie opuszczasz swoich przyjaci├│┼é tylko dlatego, ┼╝e maj─ů chwilowe k┼éopoty. Tym samym przedstawiciel sztuki, dyrektor jednej z najbardziej wp┼éywowych galerii, stan─ů┼é murem za swoim wieloletnim sponsorem, kt├│ry jest odpowiedzialny za jedn─ů z najwi─Ökszych katastrof ekologicznych XXI wieku.


Polski akcent


BP sponsorowa┼éo m.in. krakowski teatr Bagatela. Obecnie firma wspiera fundacj─Ö ÔÇ×Mimo WszystkoÔÇŁ Anny Dymnej, Polsk─ů Akcj─Ö Humanitarn─ů czy Uniwersytet Ekonomiczny. Dla PAH BP jest partnerem strategicznym. PAH kilka lat temu mia┼é problem ze swoim partnerem DOW Chemicals, ameryka┼äsk─ů korporacj─ů produkuj─ůc─ů m.in. ┼Ťrodki ochrony ro┼Ťlin. Firma ma na sobie wiele zielonych grzech├│w. DOW przekaza┼é PAH 25 tys. euro na odbudow─Ö uszkodzonego w wyniku powodzi domu zawodowej rodziny zast─Öpczej w Sandomierzu, kt├│ra z przyczyn formalnych nie by┼éa w stanie przyj─ů─ç tej sumy bezpo┼Ťrednio. PAH t┼éumaczy: - Nasza pomoc jest ukierunkowana na ratowanie ┼╝ycia i zdrowia oraz ochron─Ö godno┼Ťci jak najwi─Ökszej liczby poszkodowanych. Niekiedy ┼Ťcigamy si─Ö z czasem, co zmusza nas do podejmowania trudnych decyzji. Zdarza si─Ö, ┼╝e stajemy przed dylematem: czy pom├│c jak najwi─Ökszej liczbie ofiar czy odm├│wi─ç przyj─Öcia wsparcia od donatora, kt├│rego dzia┼éania wzbudzaj─ů w─ůtpliwo┼Ťci natury etycznej. W─ůtpliwo┼Ťci te dotycz─ů nie tylko firm, ale tak┼╝e niekt├│rych organizacji grantodawczych, czy rz─ůd├│w.
Czy taki dylemat r├│wnie┼╝ mo┼╝e dotyczy─ç sztuki? Historia lubi si─Ö powtarza─ç. Jeszcze kilkana┼Ťcie lat temu koncerny tytoniowe by┼éy obecne w sztuce na tej samej zasadzie co przemys┼é naftowy. Jednak wraz z rosn─ůc─ů ┼Ťwiadomo┼Ťci─ů na temat skutk├│w palenia papieros├│w zaci─ůganie si─Ö dymkiem przesta┼éo by─ç elementem wizerunku inteligenta. Spo┼éeczna presja po┼é─ůczona z coraz bardziej restrykcyjnym prawem doprowadzi┼éo do wycofania si─Ö firm tytoniowych ze sponsoringu sztuki.


Logo firmy odpowiedzialnej za wyciek ropy naftowej w Zatoce Meksyka┼äskiej obecne w towarzystwie sztuki jest barometrem wra┼╝liwo┼Ťci spo┼éecze┼ästwa na to, jakie znaczenie ma dla nas dzisiaj plato┼äska triada: dobro, pi─Ökno oraz prawda.


Etyka splamiona rop─ů ÔÇô wybrane wydarzenia


1995 r. Shell zmaga si─Ö z fal─ů krytyki zwi─ůzan─ů z dzia┼éalno┼Ťci─ů na Morzu P├│┼énocnym ÔÇô wyciekiem ropy. W mi─Ödzyczasie Shell w Wielkiej Brytanii prowadzi akcj─Ö Shell Better Britain, w ramach kt├│rej funduje stypendia dla projekt├│w wi─ůzanych z ochron─ů ┼Ťrodowiska.
2008 r. Muzeum Historii Naturalnej ugina si─Ö pod naciskami opinii publicznej oraz m.in. grupy Art Not Oil i usuwa Shell z listy sponsor├│w wystawy po┼Ťwi─Öconej fotografii dzikiej przyrody. Aktywi┼Ťci wdarli si─Ö do muzeum i oblali szk┼éo za kt├│rym zosta┼éy umieszczone zdj─Öcia substancj─ů przypominaj─ůc─ů rop─Ö.
2009 r. Podpisanie pakietu klimatycznego w Kopenhadze zach─Öci┼éo wiele instytucji kulturalnych do w┼é─ůczenia si─Ö do walki z globalnym ociepleniem. 1 wrze┼Ťnia Tate Modern zdeklarowa┼éa si─Ö zredukowa─ç sw├│j ┼Ťlad w─Öglowy o 10% do 2010 roku. Wsp├│┼épraca sponsorska z BP zosta┼éa utrzymana.
2010 r. Narodziny Liberate Tate. Warsztaty po┼Ťwi─Öcone sztuce i aktywizmowi organizowane przez Tate Modern zosta┼éy zbojkotowane po tym, jak galeria o┼Ťwiadczy┼éa, aby realizowane projekty nie uderza┼éy w jej sponsor├│w. 28 czerwca, kiedy na Zatok─Ö Meksyka┼äsk─ů chlusn─Ö┼éa ropa, Tate organizuje coroczne przyj─Öcie na kt├│rym r├│wnie┼╝ ┼Ťwi─Ötuje 20-lecie sponsorskiej wsp├│┼épracy z BP. Liberate Tate zak┼é├│ca przyj─Öcie happeningiem uderzaj─ůcym w BP i Tate. Incydent przyku┼é uwag─Ö medi├│w, prowokuj─ůc dyskusj─Ö na temat obecno┼Ťci przemys┼éu naftowego w sztuce. Do The Guardian zostaje wys┼éany list podpisany przez ponad 150 artyst├│w, w kt├│rym protestuj─ů przeciwko mecenatowi BP.
2011 r. Rok po katastrofie ekologicznej w Zatoce Meksyka┼äskiej BP przyst─Öpuje do PR-owej ofensywy. 1 czerwca w brytyjskiej telewizji startuje pierwsza od czasu katastrofy kampania reklamowa. Kampania jest po┼Ťwi─Öcona sponsoringowi BP Olimpiady w Londynie. BP promuje r├│wnie┼╝ swoje biopaliwa. Do The Guardian ponownie trafia list protestacyjny, podpisany przez ponad 170 artyst├│w. 
2012 r. BP jest oficjalnym sponsorem Igrzysk Olimpijskich w Londynie jak i kulturalnej olimpiady, cyklu kulturalnych wydarze┼ä towarzysz─ůcych sportowym rozgrywkom. Firma ponownie staje si─Ö celem atak├│w ze strony konsument├│w.
Dyrektor Liberate Tate deklaruje rozwa┼╝y─ç zasadno┼Ť─ç przed┼éu┼╝enia umowy sponsorskiej z BP, kt├│ra wygasa z ko┼äcem roku.



Przygotowuj─ůc artyku┼é, korzysta┼éam z publikacji Culture Beyond Oil, Jo Clarke, Mel Evans, Hayley Newman, Kevin Smith, Glen Tarman, Art Not Oil, Liberate Tate and Platform, 2011.

 

 Artyku┼é pochodzi z:

 

Organic, magazyn społeczno-ekologiczny, numer 5(8)2012

 




Słowa kluczowe:

Komentarze

  • Nie znaleziono komentarza
Dodaj komentarz

Magazyn Organic - czytaj

banerorganicczasopisma

Zapisz

Organic - ekologia, weganizm, wegetarianizm, zdrowy styl ┼╝ycia, zdrowe od┼╝ywianie, rodzicielstwo blisko┼Ťci, ekologiczne zakupy, ┼Ťwiadoma konsumpcja - Twoja strona natury

/W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu ┼Ťwiadczenia Pa┼ästwu us┼éug na najwy┼╝szym poziomie, w tym w spos├│b dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawie┼ä dotycz─ůcych cookies oznacza, ┼╝e b─Öd─ů one zamieszczane w Pa┼ästwa urz─ůdzeniu ko┼äcowym. Mo┼╝ecie Pa┼ästwo dokona─ç w ka┼╝dym czasie zmiany ustawie┼ä dotycz─ůcych cookies. Wi─Öcej >